ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ-ΟΙ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Συγγραφέας: 

Κώστας Γεώρμας

Άρδην τ. 28, 2000

Στο κείμενο που ακολουθεί θα προσπαθήσω να παρουσιάσω το ευρύτερο πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσονται τα τελευταία γεγονότα που έχουν συνταράξει τη γη της Παλαιστίνης ελπίζοντας να αποδώσω την πραγματική διάσταση των εκεί τεκταινομένων.

Τα σχέδια για τη βελούδινη γενοκτονία

Οι σκέψεις και οι μελέτες για τον κατακερματισμό των κατεχομένων εδαφών δημοσιοποιούνται ήδη το 1967[1]. Φυσικά, ο κύριος στόχος είναι η σταθεροποίηση των κερδών, τα οποία είχαν οι ισραηλινοί μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις με τις οποίες επέβαλαν την απόλυτη εξουσία τους πάνω στη γη της Παλαιστίνης. Εκείνη την εποχή εμφανίζεται το Σχέδιο Άλον με κύριο στόχο τον αποκλεισμό των πιο πυκνοκατοικημένων παλαιστινιακών περιοχών για την εξασφάλιση του εβραϊκού χαρακτήρα του κράτους. Κύριο στοιχείο του σχεδίου ήταν η δημιουργία τριών παλαιστινιακών θυλάκων: βόρεια Λωρίδα της Γάζας, βόρεια περιοχή της Δυτικής Όχθης και η περιοχή Χαλίλ (Χεβρώνας) -μάλιστα η Βηθλεέμ και η Ιερουσαλήμ δεν συμπεριλαμβάνονται. Το σχέδιο δεν έγινε δεκτό λόγω των προβλημάτων που προέκυπταν από αυτό -δεν ανταποκρινόταν στην αρχή του “μέγιστου διαχωρισμού”- αλλά και λόγω της Ιντιφάντα. Άλλα σχέδια που παρουσιάστηκαν ήταν η “Πρόταση των θυλάκων”, κύριο στοιχείο της οποίας ήταν η ενσωμάτωση του 90% των εποικισμών στο εβραϊκό κράτος, ενώ το παλαιστινιακό “κράτος” αποτελούνταν από μικρότατα και ασύνδετα “μπαντουστάν” στις προαναφερθείσες περιοχές. Τέλος, το Κέντρο Στρατηγικών Μελετών της Γιάφφα πρόκρινε μια άλλη πρόταση που προέβλεπε μια συνεχόμενη περιοχή, η οποία θα ανήκε στους Παλαιστινίους, καθώς και μεγάλο μέρος της Λωρίδας της Γάζας. Όμως, ολόκληρη η περιοχή του Ιορδάνη ποταμού και η Ιερουσαλήμ θα υπάγονταν στον απόλυτο έλεγχο των Ισραηλινών. Καμία μερίδα των ισραηλινών ελίτ δεν συγκατένευσε στην παραχώρηση έστω και επιφανειακής “κυριαρχίας” των Παλαιστινίων επί της Ιερουσαλήμ[2]. Αυτό βέβαια για δύο λόγους: Η Ιερουσαλήμ αποτελεί το κέντρο όχι μόνον της πολιτιστικής δραστηριότητας των Παλαιστινίων, αλλά και το κέντρο της οικονομικής τους δραστηριότητας. Απώλεια της Ιερουσαλήμ σημαίνει απώλεια όχι μόνον της παλαιστιανικής ταυτότητας, αλλά και απώλεια της μελλοντικής τους δυνατότητας να υπάρξουν με κάποιο βαθμό αυτονομίας.

Η ελληνική ταυτότητα και οι ταυτότητες: Ο σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, η εξουσία και η κοινωνία των πολιτών

Την ίδια στιγμή που ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας «εκκαθάριζε» την ταυτότητα των Παλαιστινίων από «πεπαλαιωμένα», «αντιεκσυγχρονιστικά» και «μισαλλόδοξα» στοιχεία όπως τα -εκπεφρασμένα και σε αποφάσεις του ΟΗΕ- δικαιώματά τους στην κατεχόμενη από τους Ισραηλινούς Ιερουσαλήμ, μια άλλη ταυτότητα συντάραξε την πολιτική σκηνή: πρέπει να αναγράφεται ή όχι το θρήσκευμα στην ταυτότητα; πρέπει να ακολουθήσουμε και εμείς τα άλλα «πολιτισμένα» κράτη και να «εξωπετάξουμε»[1] όλα αυτά τα κατάλοιπα του παρελθόντος έτσι ώστε «να μην είμαστε επιτέλους μόνοι μας» -όπως ανέκραζε μετά την είσοδό μας στην ΟΝΕ δημοσιογράφος γνωστού συγκροτήματος- και να συμμετέχουμε και εμείς στην χορεία των νηφάλια βομβαρδιζόντων νέων υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων;

Πιστεύω ότι το θέμα ποσώς έχει να κάνει με την προάσπιση των ατομικών δικαιωμάτων. Πέραν από ένα μικρό κύκλο επιστημονίσκων, οι οποίοι ακριβώς λόγω του ότι δεν τολμούν να τα βάλουν με την εξουσία στα μεγάλα θέματα του συντάγματος -Τι γίνεται για παράδειγμα με την προστασία του περιβάλλοντος και τους Ολυμπιακούς; Τι γίνεται με την διάλυση του κοινωνικού κράτους και την καταδίκη σε φτώχεια του ενός τετάρτου τουλάχιστον των Ελλήνων;  ην συγκέντρωση της έκφρασης μέσω του τύπου σε λίγα χέρια;- βρίσκοντας έτσι την ευκαιρία της προβολής τους από τα ΜΜΕ, το ζήτημα των ταυτοτήτων είναι άμεσα συναρτώμενο με την προετοιμασία του εδάφους για την εφαρμογή των νέας, περιφερειακής θέσης της Ελλάδας στην νέα τάξη πραγμάτων.

INDIVIDUAL, NATION, GLOBALIZATION

  In this paper, I want to investigate the collective action on the level of nation. I will try to show 1) Why the nation has characteristics which impede social scientists to grasp its nature. 2) I will try to offer a first  definition of nation 3)   I want to see the relation between nation, person and globality.  4)  Finally, to lay out some elements for a democratic approach to nation.

NATION: THE UNGRASPABLE REALITY?

One of the most tantalizing issues in social sciences is the definition of nation. (nation-ethnicity-national identity will be used as interchangeable terms in this paper)  The reasons are similar with these that Melucci points out as regards the approach of social scientists to collective action. One the one hand it has been perceived as “the sum of atomized events, which due to one circumstance or another, come together to form a  collective reality.” (Melucci, paper,45) One the other hand, nation has been tried to be identified with various structures. I think that Hobsbawm has pointed out clearly this impasse: “ People can identify themselves as Jews even though they share neither religion, language,culture, tradition, historical background, blood-group patterns nor an attitude to the Jewish state. Nor does this imply a purely subjective definition of the ‘nation’.” (Hobsbawm,1990, 8)

ΑΛΓΕΡΙΑ: ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΥΠΟ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ

Ασφαλώς, όλοι όσοι θέλουμε να παρακολουθήσουμε τις τελευταίες εξελίξεις στην Αλγερία έχουμε μια δυσκολία στο να κατανοήσουμε το τι ακριβώς συμβαίνει. Ακόμα και η ανάλυση των εκλογών, που ήταν το αντικείμενο πολλών σχολίων, παρέμεινε σε ένα περιγραφικό επίπεδο χωρίς σε καμμιά περίπτωση να γίνει κάποια προσπάθεια διαλεύκανσης και ανίχνευσης βαθύτερων ρευμάτων και κοινωνικών δυναμικών. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πληροφόρηση που περνάει μέσα από τε ελληνικά μέσα καταλήγει μάλλον σε περιγραφές του τύπου «για δες πόσοι άνθρωποι σκοτώθηκαν εκεί κάτω». Μία προσέγγιση που κάθε άλλο παρά αθώα είναι. Όπως διαβάζουμε καις το βιβλίο των Udovicki, JAsminka και Ridgeway: «οι περισσότερες ειδήσεις δεν εξηγούν τίποτε: ούτε γιατί ούτε στο όνομα ποιανού γίνονταν όλοι αυτοί οι σκοτωμοί… Καθώς η συνεχής έκθεση σε ανεξήγητα και φρικιαστικά φαινόμενα συνεχίζονταν, όλο και λιγότερος χώρος υπήρχε για την κοινή λογική…». Στο παρακάτω σημείωμα θα προσπαθήσουμε να φωτίσουμε κάποιες πτυχές του αλγερινού δράματος.

Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι τελευταίες εκλογές ήταν απλά το πρόσχημα για την «νομιμοποίηση» της στρατιωτικής χούντας που έχει επιβληθεί στην Αλγερία από το 1992. Ο Νέος Δημοκρατικός Συναγερμός, κόμμα που πρόσκειται στον δικτάτορα Ζερουάλ, «κατόρθωσε» μαζί με το Εθνικοαπελευθερωτικό Μέτωπο να καταλάβει την πλειοψηφία των εδρών (219 από τις 380). Το FIS, το Ισλαμικό Μέτωπο σωτηρίας δεν συμμετείχε στις εκλογές. Στις εκλογές δεν συμμετείχαν φυσικά και οι πιο ακραίοι ισλαμιστές της Ένοπλης Ισλαμικής Ομάδας (GIA).

Συνέντευξη με τον Έντουαρντ Σαΐντ: το Παλαιστινιακό και η Αραβική Μοίρα

Η συνέντευξη που ακολουθεί πάρθηκε στην Νέα Υόρκη,

 στις 19 Δεκέμβρη του 1995

Διαβάζοντας κανείς για τον αγώνα του Παλαιστινιακού λαού για την εθνική ανεξαρτησία έχει κάποιος την αίσθηση ότι οι Παλαιστίνιοι αποτελούν την «συνείδηση» του αραβικού εθνισμού…

Όχι πια. Ιστορικά υπήρξαν. Το ζήτημα της Παλαιστίνης ήταν το μεγαλύτερο αραβικό ζήτημα, όπως επίσης και το μεγαλύτερο πρόβλημα μεταξύ Αράβων και Δύσης. Ποια είναι τα μεγάλα προβλήματα του Κουβέιτ και της Σαουδικής Αραβίας; Δεν έχεις εδώ ιδιαίτερα προβλήματα. Καταλαβαίνεις τι εννοώ. Έτσι λοιπόν η πολιτική των Αράβων επικεντρώθηκε γύρω από το Παλαιστινιακό ζήτημα γιατί ενσάρκωνε ένα ιδεώδες. Είχε να κάνει με αδικία, διακρίσεις, με αντίσταση, την προδοσία μιας υπόσχεσης, γενικά μία σειρά από ιδέες κεντρικές στον πολιτικό λόγο του αραβικού εθνικισμού. Επίσης, για πάνω από πενήντα χρόνια, ίσως ακόμη περισσότερο, από την αρχή του εικοστού αιώνα, από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν το επίκεντρο της εξωτερικής και ως ένα βαθμό της εσωτερικής πολιτικής των Αράβων.

Θα μπορούσατε να επιμείνετε περισσότερο πάνω σε αυτό και να αναλύσετε τις αιτίες που συνέβαλαν σε αυτό;

«Το μίσος του κόσμου με διώχνει μακριά και φεύγω μανούλα στα ξένα…»

Η μετανάστευση, εκούσια ή ακούσια, αποτελεί μια από τις ισχυρότερες δυνάμεις που διαμόρφωσαν και διαμορφώνουν την καθημερινή ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, οικογενειών και κοινωνιών ολόκληρων. Σήμερα, το φαινόμενο ακολουθώντας την πορεία άλλων κοινωνικο-οικονομικών φαινομένων, έχει παγκοσμιοποιηθεί κάνοντας την αντιμετώπισή του και την πρόληψή του δουλειά όλου του πλανήτη. Στο παρακάτω άρθρο θα προσπαθήσουμε να δούμε κάποιες αιτίες για την δημιουργία του φαινομένου αυτού καθώς και κάποιες σκέψεις για το μέλλον του.

Όταν ο Καζαντζίδης τραγουδούσε αυτό το τραγούδι δεν ενδιαφερόταν φυσικά για κοινωνικές αναλύσεις. Κι όμως αυτός ο στίχος πιάνει κατά την άποψή μου, την ουσία της μετανάστευσης. Το μίσος. Μόνο που το μίσος εδώ δεν είναι μόνο –η κύρια– το μίσος ενός μικρόκοσμου που έσπρωχνε τους ανθρώπους στην ξενητειά, αλλά ένα μίσος πιο αμείλικτο και με δυνατότητες ασύλληπτες για τα μάτια των ανθρώπων του προηγούμενου αιώνα. Το «μίσος» αυτό, που χαιρετίστηκε από αρκετούς διανοητές του 19^ου αιώνα ως το εφαλτήριο της απελευθέρωσης του ανθρώπου, έχει το όνομα του βιομηχανικού πολιτισμού.

CRITICAL REMARKS ON RAWLS THEORY OF THE  PERSON

IMMO OMNES NIHIL ALIUD QUAM VOLUNTARES SUNT

 (Saint Augustine)

KONSTANTINOS GEORMAS, 1994

 In this paper I will try to outline the theory of the person underlying Rawls theory of justice. Following Sandel, I will try to show that a) the plurality of the persons is saved only on the expense of the annihilation of the person. Thus, in a peculiar way the deontological justice ends up with a rather totalitarian perspective of the person. b) Secondly, I would like to show that his theory implies a completely western approach of the person based on the person’s power capacity and not in his shareness. c) And thirdly I want to discuss the notion of freedom and autonomy in the same context.

JUSTICE OF THE ANCIENTS

In the next chapter I will follow Papaioannou’s analysis of the ancient Greek perception of justice, in order to show the similarities and at the same time the huge distance that distinguishes this with Rawls account.

We can say that the ancient Greeks had a kind of “original position”. Justice was positioned in the center of cosmos as the power which managed it and toward which everything had to be submitted, with the same way that the polis had to subordinate itself under the law. It is justice which as guard of the eternal laws put limits even to the sun itself. Its work is divine. It is only within its limits that every act, nature, every existence finds its Logos, its logic, the meaning of its existence. Beyond its limits disaster is lurking. The knowledge of these limits was a painful and tantalizing process. It is through this tantalizing process, though, that human beings could reach wisdom. It is the knowledge of the limits that make persons free, for in this way they can harmonize with the eternal laws of cosmos.