Κυριακή, 8 Ιουλίου 2018

Ευρωπαϊκή έρευνα για την ποιότητα της ζωής: Ελλάδα αποκλίνουσα, απογοητευμένη και με βαριά τραυματισμένους θεσμούς


Ευρωπαϊκή έρευνα για την ποιότητα της ζωής: Ελλάδα αποκλίνουσα, απογοητευμένη και με βαριά τραυματισμένους θεσμούς
του δρ. Κωνσταντίνου Δ. Γεώρμα
Το Eurofound, δημοσίευσε την τετραετή «Έρευνα για την ποιότητα της ζωής στην Ευρώπη»[1]. Η δημοσίευσή της έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί είναι η πρώτη, μετά το 2011, μεγάλη έρευνα αποτύπωσης του πώς βιώνουν οι Ευρωπαίοι την πραγματικότητα μετά την μεγάλη κρίση.
Οι Ευρωπαϊκές τάσεις
Σε αντίθεση με αυτά που καλλιεργούνται στον τύπο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ήδη από το 2013, τόσο η οικονομική όσο και η κοινωνική κατάσταση βελτιώνονται.  Συνέπεια αυτού, βέβαια, είναι να διαμορφώνεται μια αντίστοιχη διάθεση και στον πληθυσμό.
Έτσι, τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι στην Ευρώπη καταγράφεται αύξηση των επιπέδων αισιοδοξίας ενώ σε υψηλά επίπεδα παραμένει και η ικανοποίηση από την ζωή και το βιοτικό επίπεδο. Επιπλέον, συνέπεια της σταθερής οικονομικής ανάκαμψης που λαμβάνει χώρα μετά το 2013 είναι και το γεγονός ότι περισσότεροι πολίτες αναφέρουν πλέον ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν τις καθημερινές τους ανάγκες, καθώς και ότι τα αισθήματα κοινωνικού αποκλεισμού παρουσιάζονται μειωμένα.

Σάββατο, 24 Φεβρουαρίου 2018

Συρία: το τέλος του πολέμου δι’ αντιπροσώπων;

Συρία: το τέλος του πολέμου δι’ αντιπροσώπων;
15.2.2018
του Δρ Κωνσταντίνου Γεώρμα
Τις τελευταίες εβδομάδες, την ίδια ώρα που η «παγκόσμια κοινή γνώμη» θεωρούσε ότι ο πόλεμος στη Συρία οδεύει προς ένα τέλος, παρατηρείται η εκρηκτική αναζωπύρωση των συγκρούσεων. Το Ισραήλ βομβαρδίζει επί μονίμου βάσεως τα συριακά εδάφη, η Τουρκία έχει εισβάλει στο έδαφος της Συρίας και οι Αμερικάνοι βομβαρδίζουν στρατιωτικές δυνάμεις της κυβέρνησης.
Όλα αυτά δεν είναι παρά αποτέλεσμα της αποτυχίας των στρατηγικών που είχαν επιλέξει οι μεγάλοι παίκτες της περιοχής για την τύχη της Συρίας και η προσπάθειά τους τώρα να επιβάλουν με την στρατιωτική ισχύ, σε παράβαση βέβαια κάθε κανόνα διεθνούς δικαίου, τις θελήσεις τους.
Η ισλαμοφασιστική Τουρκία είδε τα σχέδια της να αποτυγχάνουν παταγωδώς. Αφού πούλησε τον Άσαντ, καταπατώντας τα σύμφωνα που είχε υπογράψει μαζί του, εργάστηκε πυρετωδώς για την ανατροπή του, δίνοντας βοήθεια στο Ισλαμικό κράτος και χρηματοδοτώντας μισθοφόρους «αντιστασιακούς» που δρουν ακόμα εναντίον της κυβέρνησης της Δαμασκού. Στόχος της η δημιουργία θυλάκων τουρκικής επιρροής σε όλη τη βόρεια Συρία. Ωστόσο, ο Άσαντ επιβίωσε, ενώ η αποδυνάμωση της κρατικής οντότητας της Συρίας έφερε στο προσκήνιο μία ακόμα εξοπλισμένη και εμπειροπόλεμη κουρδική οντότητα στο υπογάστριο της Τουρκίας!

Κυριακή, 28 Ιανουαρίου 2018

Οι μεγαλομανιακές ονειρώξεις του Ερντογανικού νεοθωμανισμού



 του Δρ Κωνσταντίνου Δ. Γεώρμα
Ιανουάριος 2018

Μολονότι πολλές πτυχές της επίσκεψης Ερντογάν έχουν αναλυθεί, αξίζει εδώ να αναλυθούν κάποιες παράμετροι της στρατηγικής του οι οποίες συνδέονται με τις νεοθωμανικές ονειρώξεις του και οι οποίες δεν φαίνεται να μελετούνται με την δέουσα σοβαρότητα από την πολιτική μας ελίτ.
Δύο είναι τα βασικά ζητήματα που έθεσε ο Ερντογάν στην «επίσκεψή» του στη χώρα. Όπως χαρακτηριστικά είπε στην ομιλία του στην Θράκη «Ο κοινός μας παρονομαστής είναι το Ισλάμ είναι ότι είμαστε μουσουλμάνοι. Για αυτό τον λόγο, είτε Τούρκοι, είτε Πομάκοι, είτε Ρομά, εμείς είμαστε ένα και είμαστε μαζί». Η δεύτερη συνεχής αναφορά του είναι η αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης.
Είναι γνωστό ότι στην τουρκική εξωτερική πολιτική κυριαρχεί πλέον η λογική του πολιτικού Ισλάμ, ή ορθότερα, η κυριαρχία της σε όλο το πολιτικό Ισλάμ. Διότι ο παραληρηματικός λόγος του χαλίφη Ερντογάν έχει πλέον αναχθεί σε νέα ύψη. (Καλλιεργείται άλλωστε και από την μικρότητα των ηγετών σε γείτονές του χώρες…).

Τετάρτη, 13 Δεκεμβρίου 2017

Η ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ, Ο ΤΡΑΜΠ, Ο ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΜΠΙΝ ΣΑΛΜΑΝ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟ ΙΡΑΝ


του Δρ Κωνσταντίνου Δ. Γεώρμα
Η ανακοίνωση του Τραμπ για μεταφορά της πρεσβείας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ιερουσαλήμ και η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ δεν ήταν κάτι που ήρθε ξαφνικά. Όπως είναι γνωστό ήδη εδώ και δύο μήνες, ο διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος είναι ο ντε φάκτο ηγέτης της χώρας, είχε καλέσει τον Αμπάς για να του εκθέσει το σχέδιο που ανέπτυξε μαζί με τον φίλο του, και γαμπρό του Τραμπ, Γιάρεντ Κούσνερ. Το σχέδιο είναι απλό και αποτελεί, όπως αρέσκεται να λέει ο ίδιος ο Τραμπ, την «συμφωνία του αιώνα».
Ας δούμε το σχέδιο των δύο νεαρών. Οι Παλαιστίνιοι, θα πάρουν για πρωτεύουσα τους ένα …προάστιο της Ιερουσαλήμ, το οποίο απέχει τέσσερα χιλιόμετρα από την παλιά πόλη, το Αμπού Ντις. Μάλιστα, το Αμπού Ντις διαχωρίζεται με τείχος από την υπόλοιπη πόλη.

Πέμπτη, 19 Οκτωβρίου 2017

Υεμένη: Μια χώρα μεταξύ γενοκτονίας και λιμού


Μια συνέντευξη που πήρε ο Κώστας Γεώρμας από Γιάχια Μοχάμεντ Αμπντάλα Σάλεχ
Εφημερίδα Ρήξη, 14.10.2017
Συναντήσαμε τον Γιάχια Σάλεχ, στο χώρο πολιτικής και πολιτισμού «Ρήγας Βελεστινλής». Ο Γιάχια Σάλεχ είχε τον βαθμό του στρατηγού και υπήρξε πρώην επικεφαλής του σώματος Κεντρική Οργάνωση Ασφάλειας της Υεμένης μέχρι και το 2012. Σήμερα, είναι πρόεδρος του Φόρουμ για την Πρόοδο και την Ανάπτυξη αλλά και της Οργάνωσης Καναάν για την Παλαιστίνη. Κύριο θέμα της συζήτησής μας ήταν η κατάσταση στην Υεμένη και η ανύπαρκτη αντίδραση της παγκόσμιας κοινότητας σε μια εν εξελίξει ανθρωπιστική κρίση.
Η Υεμένη είναι μια χώρα 28 εκατομμυρίων κατοίκων περίπου, βρίσκεται στο νότο της Αραβικής Χερσονήσου. Από αρχαιοτάτων χρόνων έχει υπάρξει κύριος εμπορικός δρόμος και η στρατηγική της σημασία την έχει κάνει να βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων. Είναι η φτωχότερη χώρα της Μέσης Ανατολής.

Παρασκευή, 15 Σεπτεμβρίου 2017

Χρήσεις και καταχρήσεις της κοινωνικής επιχειρηματικότητας: η Ελληνική περίπτωση
του Δρ Κωνσταντίνου Δ. Γεώρμα

Η ιστορία της ανάπτυξης της κοινωνικής οικονομίας στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από μια μακρά ιστορία, με την Κοινή Συντροφιά και Αδελφότητα Αμπελακίων να αποτελεί κορυφαίο υπόδειγμα. Η εισαγωγική αυτή παρατήρηση γίνεται γιατί, όπως και σε πολλά άλλα ζητήματα, αντί να ενσκήψουμε στην παράδοση και στις εμπειρίες που προσφέρει η ίδια η ιστορική μας πραγματικότητα, εμπειρία που έπρεπε να είναι οδηγός για το μέλλον, εμείς προστρέχουμε σε αλλότρια υποδείγματα, με ότι συνέπειες έχει αυτό για την εξέλιξη των θεσμών στη χώρα μας.
Η Ελλάδα αποτελεί μια ιδιαίτερη χώρα αναφορικά με την ανάπτυξη του τομέα της κοινωνικής οικονομίας. Αυτό βέβαια είναι απόρροια μιας σειράς παραγόντων. Ο πρώτος και κύριος έχει να κάνει με την ύπαρξη ενός αδύναμου κράτους που είναι αντιμέτωπο με μια αδύναμη κοινωνία πολιτών. Ένας δεύτερος σημαντικός παράγοντας είναι ο ιδιάζων τρόπος ανάπτυξης του κράτους πρόνοιας στην Ελλάδα. Επίσης, ο κυρίαρχος ρόλος των κομμάτων στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή είναι ένας άλλος σημαντικός παράγοντας (Γεώρμας,2011). Πέραν της ασθένειας της κομματοκρατίας, η διαφθορά, που συνάδει με το προηγούμενο, είναι ένας τέταρτος παράγων που επιδρά στην ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας.
Το παρόν άρθρο, στόχο του έχει να φωτίσει πτυχές της ανάπτυξης της κοινωνικής επιχειρηματικότητας στη χώρα μας, ιδιαίτερα στα τελευταία χρόνια, λαμβάνοντας ωστόσο υπ’ όψιν, συμπεράσματα και σχολιασμούς που έχουν να κάνουν με άλλους τομείς όπως η ιστορική εξέλιξη των συνεταιρισμών και άλλων φορέων όπως οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις.

Κυριακή, 3 Σεπτεμβρίου 2017

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΓΕΩΡΜΑΣ
Δρ. Κοινωνιολογίας

1. Εισαγωγή

Στο παρόν κείμενο καταβληθεί προσπάθεια για μια σύνοψη της ιστορικής εξέλιξης και της εμπειρίας σε κάθε συγκεκριμένη χώρα των οργανώσεων του τομέα της κοινωνικής οικονομίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο παρόν πόνημα δεν θα γίνει ανάλυση του όρου της «κοινωνικής οικονομίας», ζήτημα το οποίο αναλύεται σε άλλα σημεία αυτού του βιβλίου. Ωστόσο εδώ θα ήθελα να επισημάνω ότι η παρούσα μελέτη υιοθετεί τον όρο της κοινωνικής οικονομίας για να καλύψει το μεγαλύτερο δυνατό εύρος των πρωτοβουλιών που περιλαμβάνονται σε αυτό τον τομέα και που κατά καιρούς έχουν οριστεί ως μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, τρίτο σύστημα, τρίτος τομέας, κοινωνική οικονομία, κοινωνικές επιχειρήσεις[1]. Στο παρόν κείμενο θα γίνει μια προσπάθεια ενός γενικού μικρού ιστορικού της εξέλιξης της κοινωνικής οικονομίας. Στη συνέχεια θα γίνεται μια πιο αναλυτική περιγραφή της εμπειρίας του τομέα σε συγκεκριμένες χώρες. Στο βαθμό που το είδος του κοινωνικού κράτους που έχει αναπτυχθεί ιστορικά σε κάθε χώρα παίζει αποφασιστικό ρόλο στην μορφή των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας η επιλογή των χωρών δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνει παραδείγματα και για τους τέσσερις τύπους κοινωνικού κράτους[2]. Έτσι θα εξεταστούν οι περιπτώσεις της Σουηδίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας.

1.  Συνοπτικό ιστορικό της κοινωνικής οικονομίας

Οι οργανώσεις με κοινωνικούς στόχους και παράλληλη οικονομική δραστηριότητα έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ιστορία τόσο στις χώρες του ανεπτυγμένου καπιταλισμού, όσο και τις πρώην χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού. Επίσης, σημαντικότατο ρόλο έχουν διαδραματίσει στο παρελθόν, αλλά και σήμερα στις χώρες του τρίτου κόσμου.  
Αναφορικά με την εξέλιξη της κοινωνικής οικονομίας μπορούν να αναφερθούν τέσσερεις γενικές παρατηρήσεις:
  1. Οι οργανισμοί που ανήκουν σε αυτό τον τομέα έχουν διαμορφωθεί μέσα στα εθνικά πλαίσια για μια μακρά χρονική περίοδο που ξεκινά τουλάχιστον από τις αρχές του 19ου αιώνα.
  2. Οι σχέσεις μεταξύ κράτους και εκκλησίας έχουν διαμορφώσει σε έντονο βαθμό τις δραστηριότητες του τομέα.
  3. Η εξέλιξη του τομέα της κοινωνικής οικονομίας παρουσιάζει διακυμάνσεις, έχοντας άλλοτε έντονη ανοδική πορεία και άλλοτε φθίνουσα.
  4. Οι ρυθμοί ανάπτυξης του τομέα μέχρι την δεκαετία του 1960 ήταν αργοί. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, μολονότι υπάρχουν έντονες αντιπαραθέσεις για τη μορφή και το ρόλο των οργανώσεων της κοινωνικής οικονομίας, από τη δεκαετία του 1970 και έπειτα οι ρυθμοί αύξησης τους είναι πολύ πιο έντονοι[3].